Newsletter 3

 

Służebność przesyłu - co może zyskać właściciel gruntów?

 

Energia elektryczna jest dostarczana do każdego domu czy budynku za pomocą sieci przesyłowej i dystrybucyjnej, na którą składają się instalacje znajdujące się również na gruntach prywatnych. W czasie przygotowania inwestycji, właściciele działek, przez które będzie przebiegać nowa linia mają możliwość zawarcia z inwestorem tzw. umowy o ustanowienie służebności przesyłu. Z czym wiąże się podpisanie tej umowy? Co właściciele gruntów mogą zyskać, a co stracić na jej ustanowieniu?

Służebność przesyłu to umowa cywilnoprawna, zawierana w formie aktu notarialnego, która ma na celu regulację stanu prawnego pomiędzy przedsiębiorstwami sieciowymi a właścicielami nieruchomości. Jej podstawowym celem jest określenie zasad wykorzystywania nieruchomości, na której znajdują się lub będą się znajdować urządzenia przesyłowe. Rozmowy dotyczące umowy o ustanowieniu służebności przesyłu pozwalają na wypracowanie kompromisu zapewniającego stronom satysfakcję z warunków zawarcia umowy. Dzięki takiej formie umowy, służebność przesyłu może być ustanawiana w różny sposób, gwarantując jej elastyczność i w efekcie przydatność, ponieważ jej warunki mogą być negocjowane przez obie strony oraz – w miarę możliwości – zmieniane lub uzupełniane o stosowne zapisy.

Warto również zaznaczyć, że przedsiębiorca przesyłowy po ustanowieniu służebności przesyłu nie staje się właścicielem nieruchomości. Dzięki umowie dotyczącej służebności inwestor zyskuje jedynie ograniczone prawo do korzystania z gruntów pod linią w związku z jej budową lub eksploatacją. Taka umowa sporządzana jest w formie aktu notarialnego, ale nie ma nic wspólnego z przeniesieniem własności.

W ramach umowy o ustanowienie służebności przesyłu, właściciel nieruchomości może liczyć na stosowne wynagrodzenie należne od przedsiębiorstwa energetycznego. W drodze negocjacji, ustalane są zasady płatności wynagrodzenia i jego wysokość, jaką przedsiębiorca przesyłowy zobowiązuje się do zapłaty w zamian za korzystanie z nieruchomości. Wynagrodzenie uwzględnia również odszkodowania za szkody poniesione przez właściciela nieruchomości wynikłe z wykonywania robót na nieruchomości obciążonej oraz robót związanych z budową napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV jej eksploatacją, konserwacją, modernizacją i usuwaniem awarii linii powstałych przy wykonywaniu czynności w zakresie służebności przesyłu.

Ustanowienie służebności przesyłu jest częścią realizacji nowych inwestycji elektroenergetycznych, które pozwalają na zapewnienie wszystkim klientom końcowym niezawodnych dostaw energii elektrycznej. Podstawą do negocjacji dotyczących wysokości wynagrodzenia wynikającego z umowy o ustanowieniu służebności przesyłu jest wycena sporządzana przez rzeczoznawcę majątkowego. Co ważne, koszt sporządzenia takiej wyceny pokrywa w całości inwestor. Dzieje się tak również w przypadku, gdy właściciel gruntu, nie zgadzając się z pierwszą wyceną, powołuje na koszt inwestora drugiego rzeczoznawcę majątkowego. W ten sposób zabezpiecza się interesy właścicieli gruntów.

Jednocześnie, w przypadku trudności w wypracowaniu porozumienia wynikających, np. z konfliktu interesów i różnych oczekiwań co do wysokości wynagrodzenia, o ustanowieniu służebności przesyłu może zdecydować sąd. Postępowanie sądowe jest rozpoczynane w sytuacji obiektywnej potrzeby przeprowadzenia inwestycji bądź regulacji stanu prawnego urządzeń na cudzym gruncie, kiedy właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na ustanowienie służebności przesyłu. Wtedy to sąd określa warunki służebności przesyłu i wysokość wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości na podstawie odpowiedniej wyceny sporządzonej przez biegłego sądowego.