Newsletter 3

 

Inwestycje sieciowe to nowe miejsca pracy

 

Inwestycje w sieci energetyczne realizowane obecnie na dużą skalę przez operatorów systemów dystrybucyjnych i operatora systemu przesyłowego to nie tylko pewność, że w każdym gniazdku popłynie prąd. To także nowe miejsca pracy dzięki łatwiejszemu pozyskiwaniu inwestorów czy bezpośrednie wpływy do budżetu gminy. Wartość wdrażanych programów inwestycyjnych do 2019 roku wyniesie nawet do 42 mld złotych. Jakie działania mogą podjąć samorządy by ich gminy wykorzystały tę szansę na rozwój? 

Wykorzystanie urządzeń elektrycznych wymagających nieprzerwanych dostaw energii jest podstawą codziennego życia mieszkańców i funkcjonowania przedsiębiorstw. Mimo, że instalacje i urządzenia zapewniające „transport” energii na trwałe wpisały się w nasz krajobraz, ich niezawodne działanie wymaga inwestycji i modernizacji. Warto pamiętać, że energia elektryczna, docierając do klientów, musi pokonać czasami nawet kilkaset kilometrów właśnie za pomocą infrastruktury elektroenergetycznej. Nieustający postęp technologiczny przekłada się na wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną. Te zmiany w połączeniu z faktem, że znacząca część infrastruktury powstała jeszcze w latach 70. i 80. ubiegłego wieku, oznaczają, że dla wzrostu niezawodności i bezpieczeństwa dostaw do wszystkich odbiorców, potrzebne są inwestycje w sieci elektroenergetyczne.

Znaczna poprawa jakości dostarczanej energii, będąca wynikiem inwestycji, to także zachęta dla potencjalnych przedsiębiorców tworzących miejsca pracy w momencie wyboru lokalizacji dla ich inwestycji. Wsparcie i współpraca z samorządami w ostatnich latach pozwoliły operatorom systemów dystrybucyjnych i operatorowi systemu przesyłowego na poprawę dostępu do energii elektrycznej. Miejsce Polski w renomowanym rankingu Doing Business , prowadzonym przez Bank Światowy w kategorii Dostęp do Energii Elektrycznej, poprawiło się w ciągu ostatnich 2 lat aż o 73 miejsca. Był to największy awans Polski we wszystkich kategoriach tego rankingu. Innym przykładem jest wybudowanie Głównego Punktu Zasilania w Babimoście oraz uruchomienie linii 110 kV Lubiechnia Wielka – Sulęcin w województwie lubuskim przez Enea Operator. Ułatwienie przyłączania do sieci i podniesienie rezerw mocy pozwoliły, w tym przypadku, na przyłączenie do sieci elektroenergetycznej dużego zagranicznego producenta mebli drewnianych i farmy wiatrowej. Wraz z poprawą jakości i dostępności energii, przedsiębiorcy chętnie podejmują decyzje o wyborze danej gminy jako miejsca rozwoju ich firm, tym samym tworząc miejsca pracy na lokalnym rynku.

Dwie spośród wielu inwestycji zrealizowanych przez operatorów systemów dystrybucyjnych są przykładami istotnego zmniejszenia ilości i długości przerw w dostawach energii i zwiększania możliwości rozwoju gospodarczego całych regionów. W wyniku wprowadzenia modelu określającego efektywność inwestycji przez ENERGA-OPERATOR i kompleksowej modernizacji rozdzielni w Świebodzicach przez TAURON Dystrybucja udało się osiągnąć znaczną poprawę jakości dostaw energii do klientów. W przypadku operatora systemu przesyłowego – Polskich Sieci Elektroenergetycznych pomyślna współpraca z samorządami pozwoliła na wybudowanie linii: 400 kV Wrocław – Świebodzice, 400 kV Pasikurowice – Wrocław oraz 400 kV Kromolice – Pątnów. Dzięki temu, kilkadziesiąt gmin podniosło swoją atrakcyjność inwestycyjną i zyskało nowe źródło przychodów budżetowych. Jednocześnie, w wyniku inwestycji każda ze wspomnianych gmin otrzymuje z tytułu podatku od nieruchomości kwotę w wysokości 2% wartości części linii przebiegającej przez jej obszar. Dodatkowe wpływy budżetowe to m.in. możliwość szybszego wyremontowania chodników, wybudowania nowego placu zabaw czy lepszego wyposażenia szkół. Każda gmina, przez której teren będzie przechodzić inwestycja liniowa, może liczyć na tego rodzaju wsparcie.

Inwestycje sieciowe to również bezpieczeństwo energetyczne, także dla regionów, których zasoby naturalne lub charakterystyka geograficzna ograniczają możliwość uzyskania pełnej niezależności energetycznej. Przykładem może być województwo warmińsko-mazurskie pozyskujące około 90% energii z innych regionów Polski. W wyniku zapewnienia możliwości transportu energii elektrycznej z elektrowni znajdujących się w południowych lub centralnych częściach kraju, Warmia i Mazury mogą cieszyć podobnymi warunkami dla rozwoju gospodarczego, co Śląsk czy Pomorze, mimo braku zasobów węgla kamiennego lub mniej korzystnych warunków dla rozwoju energetyki wiatrowej.

 


 

Inwestycje energetyczne a wymagania obowiązujące inwestorów

 

By zbudować lub zmodernizować linię elektroenergetyczną, inwestorzy muszą spełnić szereg wymagań m.in. prawnych, planistycznych i środowiskowych. Działania w tym kierunku, podejmowane również we współpracy z samorządami, mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańców i ograniczenie wpływu inwestycji na środowisko naturalne. Jak samorządowcy mogą upewnić się, że potencjalny inwestor rzeczywiście wypełnia wszystkie procedury i prowadzi inwestycję w zgodzie z obowiązującymi standardami?

Spółki z sektora energetycznego planujące i przygotowujące budowę lub modernizację linii, na podstawie standardów opartych o dotychczasowe doświadczenia inwestycyjne, prowadzą aktywny dialog z władzami samorządowymi i społecznościami lokalnymi. Ma on na celu wypracowanie porozumienia uwzględniającego wszystkie merytoryczne argumenty zaangażowanych stron. Tego rodzaju porozumienie ma pozytywne przełożenie dla pomyślnej realizacji inwestycji i uzyskania przez lokalne społeczności i JST pełnych korzyści z nią związanych, które zostały opisane w artykule Inwestycje sieciowe to nowe miejsca pracy.

Jednym z elementów wspomnianego dialogu są działania na rzecz wprowadzenia trasy przebiegu planowanej linii elektroenergetycznej do dokumentów planistycznych gmin. W tym celu realizowane są kompleksowe analizy planistyczne i dokonywany jest wybór optymalnej trasy nowej linii. Uwzględnia on przede wszystkim istniejące i planowane obszary zabudowy mieszkaniowej i cenne tereny przyrodnicze. W ramach projektu, opracowywanych jest od kilku do kilkunastu wariantów trasy, co jest rezultatem starań na rzecz wypracowania najkorzystniejszego rozwiązania dla wszystkich stron zaangażowanych w inwestycję. Co równie ważne, trasa przygotowywanej inwestycji jest uzgadniana w konsultacji z władzami wszystkich gmin, przez które będzie ona przebiegać.

Na tej podstawie opracowywany jest projekt uchwalenia lub wprowadzenia zmian do Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego (SUiKZP) danej gminy. Jest on przyjmowany przez radę gminy w czasie głosowania podczas jednej z sesji rady. Jako dokument planistyczny, określający politykę zagospodarowania przestrzennego gminy dla jej całego obszaru, stanowi podstawę do sporządzenia lub zmiany Miejscowych Planów Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) dla obszarów, przez które ma przebiegać planowana linia energetyczna. SUiKZP i MPZP są podstawą dla uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W ramach konsultacji związanych z procedurami planistycznymi, przedstawiciele samorządu mają możliwość reprezentowania i działania na rzecz postulatów zgłaszanych przez mieszkańców. Lokalne społeczności wnoszą swoje uwagi i sugestie w czasie spotkań z wójtami, prezydentami czy radnymi, a także podczas spotkań i punktów konsultacyjnych organizowanych bezpośrednio przez inwestora.

Dokumentem potwierdzającym spełnienie przez inwestora wszystkich wymogów środowiskowych jest tzw. decyzja środowiskowa wydana przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska właściwą dla danej lokalizacji lub Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Warszawie. Co ważne,  wydana decyzja odnosi się nie tylko do wpływu inwestycji na środowisko przyrodnicze (florę i faunę), ale również na człowieka.

Podstawą do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest przygotowanie i złożenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Jest to obszerny dokument liczący do kilkuset lub kilku tysięcy stron sporządzany na podstawie długoterminowego cyklu kompleksowych badań środowiskowych realizowanych przez kilka do kilkudziesięciu miesięcy. W ramach badań prowadzona jest m.in. inwentaryzacja wszystkich gatunków flory i fauny występujących na obszarze, na który wpływ będzie miała inwestycja (często setek hektarów terenu), czy też sprawdzane jest oddziaływanie planowanej linii na człowieka. W tym zakresie inwestor dokonuje pomiarów kontrolnych m.in. poziomów pól elektromagnetycznych i hałasu emitowanych przez linię.

Zainteresowane strony w czasie postępowania prowadzonego przez uprawniony organ mogą zgłaszać uwagi dotyczące przedmiotu oceny o oddziaływaniu na środowisko. Według obowiązujących regulacji prawnych, w przypadku inwestycji budowy linii elektroenergetycznej, wspomnianą rolę pełni Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. Dyrektor placówki, do której trafił wniosek inwestora ma również możliwość organizacji tzw. rozprawy administracyjnej. Jest ona zwoływana by umożliwić mieszkańcom bezpośrednie zaprezentowanie swoich postulatów, a przewodzi jej Dyrektor wspomnianej Dyrekcji Ochrony Środowiska lub osoba przez niego wskazana. W przypadku innego rodzaju inwestycji, decyzję o zwołaniu rozprawy administracyjne podejmuje m.in. wójt, burmistrz, prezydent miasta czy starosta.

Skrupulatne spełnienie wszystkich powyższych wymogów jest procesem czasochłonnym, ale niezbędnym, ponieważ prowadzi do zapewnienia bezpieczeństwa i spokoju lokalnych mieszkańców. Obowiązujące procedury pozwalają na szczegółową kontrolę przestrzegania standardów i wymogów prawnych przez inwestora, a także gwarantują władzom samorządowym i mieszkańcom możliwość działania na rzecz ochrony ich merytorycznych postulatów.

 

 

Służebność przesyłu - co może zyskać właściciel gruntów?

 

Energia elektryczna jest dostarczana do każdego domu czy budynku za pomocą sieci przesyłowej i dystrybucyjnej, na którą składają się instalacje znajdujące się również na gruntach prywatnych. W czasie przygotowania inwestycji, właściciele działek, przez które będzie przebiegać nowa linia mają możliwość zawarcia z inwestorem tzw. umowy o ustanowienie służebności przesyłu. Z czym wiąże się podpisanie tej umowy? Co właściciele gruntów mogą zyskać, a co stracić na jej ustanowieniu?

Służebność przesyłu to umowa cywilnoprawna, zawierana w formie aktu notarialnego, która ma na celu regulację stanu prawnego pomiędzy przedsiębiorstwami sieciowymi a właścicielami nieruchomości. Jej podstawowym celem jest określenie zasad wykorzystywania nieruchomości, na której znajdują się lub będą się znajdować urządzenia przesyłowe. Rozmowy dotyczące umowy o ustanowieniu służebności przesyłu pozwalają na wypracowanie kompromisu zapewniającego stronom satysfakcję z warunków zawarcia umowy. Dzięki takiej formie umowy, służebność przesyłu może być ustanawiana w różny sposób, gwarantując jej elastyczność i w efekcie przydatność, ponieważ jej warunki mogą być negocjowane przez obie strony oraz – w miarę możliwości – zmieniane lub uzupełniane o stosowne zapisy.

Warto również zaznaczyć, że przedsiębiorca przesyłowy po ustanowieniu służebności przesyłu nie staje się właścicielem nieruchomości. Dzięki umowie dotyczącej służebności inwestor zyskuje jedynie ograniczone prawo do korzystania z gruntów pod linią w związku z jej budową lub eksploatacją. Taka umowa sporządzana jest w formie aktu notarialnego, ale nie ma nic wspólnego z przeniesieniem własności.

W ramach umowy o ustanowienie służebności przesyłu, właściciel nieruchomości może liczyć na stosowne wynagrodzenie należne od przedsiębiorstwa energetycznego. W drodze negocjacji, ustalane są zasady płatności wynagrodzenia i jego wysokość, jaką przedsiębiorca przesyłowy zobowiązuje się do zapłaty w zamian za korzystanie z nieruchomości. Wynagrodzenie uwzględnia również odszkodowania za szkody poniesione przez właściciela nieruchomości wynikłe z wykonywania robót na nieruchomości obciążonej oraz robót związanych z budową napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV jej eksploatacją, konserwacją, modernizacją i usuwaniem awarii linii powstałych przy wykonywaniu czynności w zakresie służebności przesyłu.

Ustanowienie służebności przesyłu jest częścią realizacji nowych inwestycji elektroenergetycznych, które pozwalają na zapewnienie wszystkim klientom końcowym niezawodnych dostaw energii elektrycznej. Podstawą do negocjacji dotyczących wysokości wynagrodzenia wynikającego z umowy o ustanowieniu służebności przesyłu jest wycena sporządzana przez rzeczoznawcę majątkowego. Co ważne, koszt sporządzenia takiej wyceny pokrywa w całości inwestor. Dzieje się tak również w przypadku, gdy właściciel gruntu, nie zgadzając się z pierwszą wyceną, powołuje na koszt inwestora drugiego rzeczoznawcę majątkowego. W ten sposób zabezpiecza się interesy właścicieli gruntów.

Jednocześnie, w przypadku trudności w wypracowaniu porozumienia wynikających, np. z konfliktu interesów i różnych oczekiwań co do wysokości wynagrodzenia, o ustanowieniu służebności przesyłu może zdecydować sąd. Postępowanie sądowe jest rozpoczynane w sytuacji obiektywnej potrzeby przeprowadzenia inwestycji bądź regulacji stanu prawnego urządzeń na cudzym gruncie, kiedy właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na ustanowienie służebności przesyłu. Wtedy to sąd określa warunki służebności przesyłu i wysokość wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości na podstawie odpowiedniej wyceny sporządzonej przez biegłego sądowego. 

 


 

Jaki wpływ na otoczenie mają linie elektroenergetyczne?

 

Linie elektroenergetyczne stały się stałym elementem naszego krajobrazu – z tego względu podlegają one szczegółowym normom i standardom w ramach obowiązujących regulacji zapewniających bezpieczeństwo mieszkańców. W jaki sposób linie energetyczne oddziałują na swoje otoczenie?

Urządzenia elektryczne, z których codziennie korzystamy, takie jak pralka, telewizor czy komputer, wytwarzają wokół siebie pole elektromagnetyczne. To samo dzieje się w przypadku linii elektroenergetycznych, odpowiadających za transport energii elektrycznej do gospodarstw domowych i przedsiębiorstw. Z uwagi na powszechność tego zjawiska, jego oddziaływanie jest przedmiotem szczegółowych analiz ekspertów z różnych dziedzin. Wyniki badań zrealizowanych na przestrzeni wielu lat, m.in. pod patronatem Światowej Organizacji Zdrowia, pokazały, że pole elektromagnetyczne, którego źródłem są linie elektroenergetyczne, jest w pełni bezpieczne, zarówno dla mieszkańców, jak i zwierząt żyjących w ich pobliżu. Co więcej, Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem klasyfikuje linie elektroenergetyczne w jednej grupie ryzyka z kawą i ogórkami konserwowymi, czyli produktami spożywczymi wykorzystywanymi codziennie przez miliony osób.

Wspomniane badania pozwoliły potwierdzić również to, że linie elektroenergetyczne są bezpieczne dla zwierząt. Brak wpływu na jakość prowadzonych upraw i hodowlę zwierząt został udokumentowany naukowo. Jednocześnie, nowe inwestycje i modernizacje linii pozwalają dodatkowo podnosić niezawodność dostaw energii, dzięki czemu rolnicy korzystający z urządzeń elektrycznych w ich codziennej pracy mają większą pewność, że wyprodukują zamierzoną ilość mięsa czy mleka na czas i bez problemów.

Nowoczesne technologie stosowane w ramach inwestycji sieciowych zapewniają bezpieczeństwo nie tylko ludziom i zwierzętom przebywającym w pobliżu linii. Chronią także same instalacje, np. przed skutkami wyładowań atmosferycznych, co pozytywnie wpływa na jakość dostaw energii. Przewody odgromowe umieszczone nad przewodami fazowymi obejmują swym działaniem całość linii oraz obszar o szerokości do kilkudziesięciu metrów wzdłuż napowietrznej instalacji sieciowej. Innymi słowy, w czasie burzy nowoczesne linie elektroenergetyczne chronią również przed uderzeniem pioruna w bezpośredniej bliskości instalacji.

Celem dodatkowego upewnienia się, że realizowana inwestycja jest bezpieczna dla otoczenia, w przypadku każdego projektu wyznacza się tzw. pas technologiczny, czyli bezpieczną odległość sieci od budynków mieszkalnych. Wspomniana odległość jest obliczana  z uwzględnieniem  rodzaju konstrukcji linii oraz wysokości zawieszenia przewodów nad ziemią. Z uwagi na różnorodność realizowanych inwestycji przepisy prawne nie określają szerokości pasa technologicznego w sposób ścisły. W czasie działań przygotowawczych, każdy inwestor jest zobowiązany do przygotowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który uwzględnia szereg czynników, m.in. dopuszczone w rozporządzeniu ministra środowiska poziomy pól elektromagnetycznych, czy też poziomy hałasu. Na tej podstawie wyliczana jest minimalna odległość pomiędzy budowaną linią a budynkami – która, jak pokazują niektóre z realizowanych obecnie inwestycji, może wynosić np. 35 metrów od osi linii w obie strony.

 


 

Samorządy nagrodzone podczas Jubileuszu PTPiREE

 

7 października w Warszawie odbyła się Uroczystość Jubileuszowa XXV-lecia Polskiego Towarzystwa Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej. W obchodach ćwierćwiecza działalności PTPiREE udział wzięli m.in. Jerzy Witold Pietrewicz, sekretarz stanu w ministerstwie gospodarki, Maciej Bando, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, prezesi zarządów największych spółek operatorskich w Polsce i reprezentanci sześciu jednostek samorządu terytorialnego nagrodzonych w konkursie „Samorząd Przyjazny Energii”.

Uroczystość Jubileuszowa została zainaugurowana przez dyrektora Biura Polskiego Towarzystwa Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej, Pana Wojciecha Tabisia, po czym zaproszeni goście mieli możliwość obejrzenia jubileuszowego filmu. Materiał przygotowany przez PTPiREE przedstawiał dokonania operatorów w ciągu ostatnich dwóch i pół dekady oraz podkreślał rolę społeczną i gospodarczą pełnioną przez sektor. Podkreślano w nim, że inwestycje operatorów o wartości prawie 30 mld złotych zrealizowane w latach 2010-2014 pozwoliły na stworzenie wielu nowych miejsc pracy i poprawę wskaźników jakości dostaw energii nawet o niemal 40%.

Bezpośrednio po filmie jubileuszowym prowadzący Uroczystość, Radek Brzózka, zaprosił na scenę prezesa zarządu Polskiego Towarzystwa Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej, Pana Roberta Stelmaszczyka. W swoim wystąpieniu prezes PTPiREE podkreślał, jak bardzo zmieniła się polska elektroenergetyka w ciągu ostatnich 25 lat. Przypomniał też początki działalności Towarzystwa, które przypadły na lata transformacji ustrojowej Polski.

Wydaje się, że energia elektryczna to dobro tak powszechne jak tlen – jednakże szczególnie w takim dniu jak ten, warto pamiętać, że abyśmy wszyscy mogli cieszyć się z jej dobrodziejstw, sztab ludzi czuwa dzień i noc nad bezpiecznym przesłaniem i dystrybucją energii na terenie całego kraju. Dwudziestopięciolecie naszej organizacji to także odpowiedni moment by pokazać, co udało nam się osiągnąć. W dniu Jubileuszu PTPiREE chcemy podziękować dziesiątkom tysięcy pracowników sektora przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej za dwadzieścia pięć lat codziennego wysiłku i starań o to, by zapewnić każdemu klientowi w Polsce niezawodne zasilanie niezależnie od warunków pogodowych. ­– zaznaczył Robert Stelmaszczyk, prezes PTPiREE.

Kolejnym punktem wydarzenia były wystąpienia zaproszonych gości – Macieja Bando, Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, Witolda Jerzego Pietrewicza, sekretarza stanu w ministerstwie gospodarki, Edwarda Słomy, zastępcy dyrektora departamentu energetyki w ministerstwie gospodarki oraz Marka Woszczyka, prezesa Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej. Odpowiadając na pytania przedstawicieli młodego pokolenia energetyków, wymienieni gości zgodnie podkreślali rolę i dokonania sektora, atrakcyjność poszczególnych spółek jako pracodawców, znaczną skalę zmian w ostatnich latach oraz opisywali przyszłe wyzwania.

 

 

Po zakończeniu wystąpienia ostatniego z gości, miała miejsce ceremonia wręczenia nagród laureatom konkursu „Samorząd Przyjazny Energii”. Na scenę zaproszeni zostali przedstawiciele wszystkich sześciu nagrodzonych gmin oraz Prezesi spółek operatorskich. Pamiątkowe statuetki oraz granty inwestycyjne w wysokości 15 tysięcy złotych otrzymały kolejno: Gmina Stanisławów – teren działania Polskich Sieci Elektroenergetycznych, Gmina Kościan – teren działania Enea Operator, Gmina Zalewo – teren działania ENERGA-OPERATOR, Gmina Lubycza Królewska – teren działania PGE Dystrybucja, Urząd m. st. Warszawy - Jednostka budżetowa Zarząd Dróg Miejskich – teren działania RWE Stoen Operator oraz Gmina Sulików – teren działania TAURON Dystrybucja. Włodarze gmin wypowiadający się podczas ceremonii zaznaczali, że mają nadzieję na dalszą efektywną współpracę ze spółkami energetycznymi w przyszłości.

Ostatnim punktem uroczystości było wręczenie jubileuszowych nagród i serdecznych podziękowań dla byłych prezesów PTPiREE: Stanisława Filipiaka, Dariusza Lubery i Artura Różyckiego. W czasie wydarzenia Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdział Energii Elektrycznej otrzymało również najwyższe wyróżnienie Stowarzyszenia Elektryków Polskich, czyli medal im. prof. Mieczysława Pożaryskiego, za dokonania ostatniego ćwierćwiecza.

 


Korzyści ze współpracy ze spółkami energetycznymi -
wywiad z 
Adamem Olszewskim, dyrektorem Departamentu Innowacji w ENERGA-Operator

 

Wykonanie dużych inwestycji w infrastrukturę energetyczną przynosi skutki, które będą odczuwane przez lokalne społeczności przez długie lata. To przede wszystkim poprawa ciągłości zasilania, co dla mieszkańców oznacza zmniejszenie liczby i długości przerw w dostawach energii. Świadomość samorządów w tym zakresie jest znacznie wyższa niż jeszcze kilka lat temu. - mówi Adam Olszewski, dyrektor Departamentu Innowacji w ENERGA-Operator.

 

W ramach pilotażowego projektu „Smart Toruń” Grupa Energa wdrożyła nowoczesne rozwiązania z zakresu inteligentnej sieci energetycznej. Na czym one polegają i jakie korzyści oferują?

Adam Olszewski, dyrektor Departamentu Innowacji w ENERGA-Operator: „Smart Toruń” to wspólny wysiłek czterech różnych spółek: wytwórczej, dystrybucyjnej, obrotu energią i zajmującą się oświetleniem ulicznym, z Grupy Energa. Każda ze spółek, w swoim zakresie, dokonała znacznych inwestycji na obszarze projektu i w ten sposób powstała tzw. inteligentna sieć wyposażona w zaawansowane rozwiązania informatyczne i telekomunikacyjne. Dzięki nim, możliwe jest m.in. szybsze lokalizowanie awarii i zdalne kontrolowanie zużycia energii. Na projekt składało się wybudowanie największej w Polsce elektrowni fotowoltaicznej, wymiana ponad 270 opraw ulicznych na energooszczędne, czy zainstalowanie w kilkudziesięciu punktach rozwiązań „sieci domowych” (home area network). Te rozwiązania mają za zadanie umożliwienie przesyłania informacji do klientów na bieżąco poprzez stronę internetową oraz poprawę komfortu życia mieszkańców poprzez zautomatyzowanie urządzeń w domu. Część zadań projektu „Smart Toruń”, które zostały zrealizowane przez ENERGA-OPERATOR, objęły swoim zasięgiem ponad 100 tysięcy punktów dostaw, czyli około 200-250 tysięcy mieszkańców. Dzięki opisanym inwestycjom w obszarze projektu zdecydowanie zwiększyła się niezawodność dostaw energii elektrycznej.


Czy społeczności lokalne są świadome korzyści związanych z realizacją inwestycji w inteligentne sieci?

Świadomość samorządów jest znacznie wyższa niż jeszcze kilka lat temu. Wykonanie dużych inwestycji w infrastrukturę energetyczną przynosi skutki, które będą odczuwane przez lokalne społeczności przez długie lata. To przede wszystkim poprawa ciągłości zasilania, co dla mieszkańców oznacza zmniejszenie liczby i długości przerw w dostawach energii. Wdrożenie systemu inteligentnego opomiarowania to także szansa na uzyskanie zauważalnych oszczędności przy opłatach za energię. Watro też zaznaczyć, że inwestycje wykonane przez cztery spółki Grupy Kapitałowej Energa przyczyniają się do znacznego ograniczenia emisji dwutlenku. Innymi słowy, dzięki nim wszyscy oddychamy czystszym powietrzem.
 
„Smart Toruń” swoim zasięgiem objął sieć energetyczną znajdującą się na terenie dziesięciu  gmin z terenu województwa kujawsko-pomorskiego. Jakie działania mogą podjąć samorządy zainteresowane tym, by w przyszłości podobne inwestycje zostały przeprowadzone na ich terenie?

W ramach „Smart Toruń” - projektu o wartości ponad 81 mln zł, który został objęty wsparciem z programu specjalnego „Inteligentne sieci energetyczne” Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej - byliśmy zobowiązani do włączenia w projekt odnawialnego źródła wytwórczego. Zaplanowana wcześniej budowa elektrowni fotowoltaicznej w Czernikowie była już na zaawansowanym etapie pozyskiwania pozwoleń. Mając wykonaną część pracy w tym zakresie, przeprowadziliśmy analizy naszej infrastruktury, szczególnie pod kątem korzyści wynikających z wprowadzenia inteligentnych rozwiązań sieciowych. Te działania pozwoliły na wybór obszaru sieci dobrze przygotowanego do modernizacji i jednocześnie o bardzo dobrych prognozach skutków po wprowadzeniu zmian.

Przygotowując projekty często wybieramy obszary, na których w przeszłości współpraca z samorządami przebiegała w dobrej atmosferze. Ważne jest także, aby w gminach uporządkowane były plany zagospodarowania przestrzennego. Te działania zwiększają szanse na wybór danej gminy jako lokalizacji inwestycji. Na początku października w czasie Uroczystości Jubileuszowej Polskiego Towarzystwa Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej miałem okazję obserwować rozdanie nagród w konkursie „Samorząd Przyjazny Energii”. Przedstawiciele wyróżnionych gmin podkreślali, że ich wcześniejsze doświadczenia wyniesione z pracy w energetyce lub studiów z tego zakresu okazały się bardzo pomocne, gdy pojawiła się możliwość inwestycji. Działania sześciu laureatów konkursu „Samorząd Przyjazny Energii” na rzecz niezawodności dostaw energii zostały nagrodzone grantami inwestycyjnymi w wysokości 15 tysięcy złotych.

Niezawodność dostaw energii elektrycznej pełni kluczową rolę wspierając rozwój gospodarczy poszczególnych regionów Polski. Jakie są najważniejsze działania, którą mogą podejmować samorządy i spółki energetyczne pracujące na rzecz bezpieczeństwa energetycznego mieszkańców kraju?

Poza działaniami wymienionymi wcześniej, sieciowe przedsiębiorstwa energetyczne mogą współdziałać z samorządami, które inwestują w odnawialne źródła energii  np. poprzez jednoczesne aplikowanie o dofinansowanie. W ten sposób zapewnione może zostać dostosowanie rozwoju sieci do tempa budowania przez prosumentów nowych przydomowych źródeł energii. Według obowiązujących w Polsce regulacji, spółki sieciowe, w tym ENERGA-Operator, odliczają pełną kwotę tego rodzaju dofinansowania z taryfy za energię. Dzięki uzyskanemu dofinansowaniu nasi klienci nie tylko mogą czerpać korzyści z inwestycji, ale także ich rachunki nie są obciążane dodatkowymi kosztami.