Newsletter 2

 

Co zrobić, by móc korzystać z energii elektrycznej?

 

Stały dostęp do energii elektrycznej i obecność infrastruktury, która umożliwia jej transport w każdej części kraju, traktujemy w większości przypadków jako rzecz pewną, niemal oczywisty element otaczającego nas codziennego świata. Mimo to, by w gniazdku mógł znaleźć się prąd, niezbędne jest przyłączenie nowego budynku czy obiektu do sieci elektroenergetycznej. Kto i w jaki sposób może zrealizować takie przyłączenie?

Niezależnie od tego, czy budujemy dom jednorodzinny, podłączamy nowe lub istniejące mieszkanie, obiekt produkcyjno-usługowy, nowe źródło wytwórcze lub oświetlenie dróg i ulic, za realizację przyłączenia jest odpowiedzialny operator systemu dystrybucyjnego, czyli w skrócie OSD, właściwy dla danej lokalizacji. Podział kraju pomiędzy pięciu największych OSD, czyli Enea OperatorENERGA-OPERATORPGE DystrybucjaRWE Stoen OperatorTAURON Dystrybucja, został przedstawiony obok na infografice. Szczegółowe dane dotyczące wszystkich operatorów działających w Polsce, wraz z ich dokładnymi danymi adresowymi, na swojej stronie internetowej publikuje Urząd Regulacji Energetyki.

Po potwierdzeniu, która spółka pełni rolę operatora systemu dystrybucyjnego w wybranym miejscu, każdy, kto posiada tytuł prawny do korzystania z obiektu, nieruchomości lub lokalu, np. akt własności, ale także umowę najmu lub dzierżawy, może wystąpić o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej. Pierwszym elementem procedury jest złożenie wniosku o określenie warunków przyłączenia do sieci. Odpowiedni formularz można pobrać ze strony internetowej każdego z OSD lub otrzymać w biurze obsługi klienta. Warunki przyłączenia określają najważniejsze parametry techniczne przyłączenia do sieci, m.in. moc przyłączeniową, rodzaj przyłącza, miejsce instalacji układu pomiarowo-rozliczeniowego czy rodzaje i usytuowanie zabezpieczeń.

W oparciu o przedstawiony wniosek OSD przedstawia warunki przyłączenia, czyli wymagania techniczne, których spełnienie umożliwia przyłączenie nowego obiektu do sieci dystrybucyjnej. Czas oczekiwania na wydanie warunków przyłączenia jest bezpośrednio zależny od tego, do której grupy przyłączeniowej należy obiekt klienta. Dla grup IV, V i w znacznej części grupy VI, które obejmują większość domów mieszkalnych, mieszkań, drobnego przemysłu, handlu i usług oraz przyłącza tymczasowe, czas oczekiwania wynosi do 30 dni. Wnioski odbiorców z grupy II i III – czyli m.in. dla podmiotów wymagających dostaw energii o nietypowych parametrach czy posiadających własne jednostki wytwórcze – są rozpatrywane w terminie do 150 dni.

Równolegle, operator przygotowuje projekt umowy o przyłączenie, który podpisują obie zainteresowane strony. Zawarta umowa jest podstawą do rozpoczęcia prac projektowych a następnie budowlano - montażowych przez OSD związanych z dostosowaniem sieci elektroenergetycznej i budową przyłącza umożliwiającą przyłączenie danego obiektu do tej sieci. Wysokość opłaty za przyłączenie jest określana w ramach „Taryfy Operatora”, na podstawie Ustawy Prawo energetyczne i aktów wykonawczych. Dla grup przyłączeniowych V i VI jest ona, co do zasady, obliczana za pomocą iloczynu określonej w Taryfie stawki opłaty za przyłączenie oraz wielkości mocy przyłączeniowej określonej w umowie o przyłączenie. Jest ona również zróżnicowana w zależności od typu przyłącza (napowietrzne lub kablowe). Przykładowo, dla typowego domu jednorodzinnego opłata za przyłączenie będzie wynosić, średnio, pomiędzy 40 zł a 50 zł za 1 kW mocy przyłączeniowej dla przyłącza napowietrznego, oraz pomiędzy 60 zł a 70 zł za 1 kW mocy przyłączeniowej w przypadku wyboru przyłącza kablowego przy założeniu, że znajduje się ono w odległości nie większej niż 200 metrów od sieci dystrybucyjnej.

Czas trwania realizacji przyłącza jest związany z często trudnym i czasochłonnym procesem pozyskania wszystkich niezbędnych decyzji oraz pozwoleń od odpowiednich organów administracji państwowej i prywatnych właścicieli nieruchomości. W przypadku braku wspomnianych dokumentów i zgód operatorzy nie mogą, na mocy obowiązującego prawa, wykonywać żadnych prac związanych z wykonaniem zasilania dla obiektów klienta. Często zdarza się, że oczekiwanie na poszczególne pozwolenia trwa nawet do kilku tygodni, przez co czas przyłączenia wynosi od kilku tygodni nawet do kilkunastu miesięcy.

Ostatnim krokiem procedury jest zawarcie umowy o świadczenie usług dystrybucji lub umowy kompleksowej wraz z instalacją układu pomiarowo – rozliczeniowego, czyli po prostu licznika. Bezpośrednio po tym następuje podanie napięcia do obiektu, a klient otrzymuje pierwszą dostawę energii elektrycznej od wybranego przez siebie sprzedawcy działającego na wolnym rynku.

 


 

Darmowy poradnik przyłączeniowy dla mieszkańców Twojej gminy

 

By przyłączyć nowy budynek lub instalację do sieci elektroenergetycznej, a tym samym mieć możliwość korzystania z energii elektrycznej, trzeba przejść kilkuetapową procedurę przyłączeniową. Wielu mieszkańców nie jest w pełni świadomych w jaki sposób najszybciej mogą zrealizować wspomniane przyłączenie. W związku z tym, poniżej prezentujemy poradnik przyłączeniowy, który w prostej formie graficznej wyjaśnia, jak uzyskać dostęp do energii elektrycznej. Zapraszamy do wykorzystania go na stronach internetowych Państwa urzędów i dzielenia się nim z mieszkańcami!

 

 

Pobierz darmowy Poradnik Przyłączeniowy w pełnej rozdzielczości - format jpg.

 


 

Jak obliczyć, ile energii potrzebuję? I jak ją oszczędzać?

 

Wnioskowana moc przyłączeniowa, która jest jednym z głównych kryteriów realizacji przyłączenia do sieci, wynika bezpośrednio z określenia przewidywanej ilości energii elektrycznej, jaka będzie zużywana przez klienta. Świadomość w tym zakresie jest również warunkiem generowania oszczędności przy płaceniu rachunków. Mimo to, wiele osób nie wie jak wyliczyć, ile energii tak naprawdę potrzebuje. Jak to zrobić? I jak na tym zaoszczędzić?

Dwoma kluczowymi wskaźnikami, za pomocą których określa się zapotrzebowanie na energię nowo przyłączanych klientów są: roczne zużycie energii i zapotrzebowanie na moc. Pierwsze kryterium opisuje to, ile energii zużywamy ogółem w ciągu 12 miesięcy. Drugie odnosi się do maksymalnego jednoczesnego zapotrzebowania na energię wszystkich urządzeń elektrycznych wykorzystywanych przez gospodarstwo domowe lub przedsiębiorstwo. Poprawne wyliczenie obu wskaźników na etapie realizacji przyłączenia pozwala na zapewnienie danemu klientowi możliwości odbioru wystarczającej ilość energii w długiej perspektywie czasu, jak i pełne korzystanie w dowolnej chwili ze wszystkich posiadanych przez niego urządzeń.

Pierwszy krokiem do świadomego korzystania z energii elektrycznej i oszczędności jest sprawdzenie, ile energii zużywają sprzęty wykorzystywane przez nas na co dzień. Najwięcej pochłaniają urządzenia odpowiedzialne za ogrzewanie, takie jak: kocioł c.o. (od 6 kW do 24 kW), przepływowy podgrzewacz wody (3 kW - 24 kW), piec akumulacyjny (1,5 kW – 9 kW), czy bojler elektryczny (1,3 kW – 5 kW). Do urządzeń energochłonnych należy zaliczyć również kuchenkę elektryczną (7 kW – 10 kW), piekarnik (2 kW – 5 kW), czajnik bezprzewodowy, pralkę automatyczną i frytkownicę (każde około 2 kW). Mniej energii zużywają żelazko (0,8 kW – 1,4 kW), odkurzacz (0,5 kW – 1 kW), lodówka (0,6 kW), komputer (0,3 kW) czy telewizor (0,1 kW – 0,15 kW). Wartość zapotrzebowania na moc, którą podajemy operatorowi systemu dystrybucyjnego, musi uwzględniać, oprócz podanych wyżej wartości mocy, współczynnik jednoczesności.

Chcąc dokładnie określić nasze roczne zapotrzebowanie na energię, dane dotyczące zużycia energii przez poszczególne urządzenia należy zestawić z czasem korzystania z nich. Przykładowo, oglądając na jednym z telewizyjnych kanałów nasz ulubiony film, który razem z reklamami trwa 2,5 godziny, zużyjemy 0,25 – 0,38 kWh energii. Ta sama produkcja odtwarzana na komputerze przez podobny okres to 0,6 kWh energii. By samodzielnie wyliczyć dokładne zużycie energii, mierzone w kWh, wystarczy pomnożyć moc znamionową danego urządzenia (w powyższym przykładzie: 0,1 kW – 0,15 kW dla telewizora oraz 0,3 kW dla komputera) przez liczbę godzin jego działania. Wykonując analogiczne obliczenia w skali całego budynku i roku, można obliczyć nasze przybliżone roczne zużycie energii. Dla przykładu, typowe mieszkanie z ogrzewaniem i kuchnią elektryczną konsumuje rocznie około 15 000 kWh energii, podczas gdy dom o powierzchni do 150 m2, z ogrzewaniem akumulacyjnym, przepływowymi ogrzewaczami wody i kuchnią elektryczną zużywa około 25 000 kWh.

Wiedza zdobyta w opisany powyżej sposób pozwala na generowanie oszczędności na kilka sposobów. Po pierwsze, dzięki poprawnemu określeniu zapotrzebowania na energię i moc każdy klient jest przypisywany do właściwej grupy przyłączeniowej. Pozwala to na uniknięcie zbędnych kosztów instalacji urządzeń, których nowo przyłączane osoby faktycznie nie potrzebują. Świadomość w zakresie zużycia energii umożliwia również ocenę, jaki rodzaj ogrzewania wykorzystać, np. w czasie budowy domu, jak i na rezygnację z najbardziej energochłonnych urządzeń. Jednocześnie, w oparciu o szczegółową wiedzę o swoim zużyciu energii, każdy klient może wybrać taryfę opłat za usługę dystrybucji energii najlepiej dostosowaną do swoich potrzeb. Operatorzy oferują obecnie taryfy pozwalające na oszczędzanie m.in. w przypadku, gdy klienci najwięcej energii zużywają w nocy lub w godzinach porannych.

 


 

Jak produkować energię elektryczną na własne potrzeby?

 

Każdy, kto produkuje lub zamierza produkować energię elektryczną na własne potrzeby, może sprzedawać wytworzone nadwyżki do sieci elektroenergetycznej za odpowiednią opłatą. Chcąc w ten sposób oszczędzać, prosument, czyli osoba fizyczna będąca jednocześnie producentem i odbiorcą energii, powinien przyłączyć swoją instalację do sieci elektroenergetycznej. Jak to zrobić?

Na mocy obowiązujących rozwiązań prawnych, prawie 2 mln osób mieszkających w domach w zabudowie jednorodzinnej lub szeregowej ma możliwość uzyskania wsparcia dla instalacji tzw. mikroźródeł energii. Jednak, by pozyskać wspomnianą pomoc, należy spełnić kilka warunków. By zostać prosumentem i korzystać z tzw. taryf gwarantowanych, czyli sprzedaży nadwyżek energii do sieci po cenie określonej przez ustawodawcę i wyższej niż rynkowa, odbiorcy – klienci nie mogą wykorzystywać innych systemów wsparcia dla OZE. Kolejnym kryterium jest posiadanie lub instalacja przyłącza do sieci elektroenergetycznej. W tym miejscu warto zaznaczyć, że według ustawy o OZE wytwarzanie energii elektrycznej w mikroinstalacji przez osobę fizyczną niewykonującą działalności gospodarczej i jej sprzedaż nie jest formą działalności gospodarczej, ani nie wymaga uzyskania koncesji.

Pierwszym krokiem na drodze przyłączenia Twojego mikroźródła do systemu elektroenergetycznego jest znalezienie instalatora posiadającego wymagane uprawnienia i kwalifikacje, który poprawnie przeprowadzi montaż mikroinstalacji. Każde mikroźródło powinno być zamontowane w sposób spełniający wymogi bezpieczeństwa oraz w oparciu o kryteria przyłączania oraz wymagania techniczne określane przez operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD).

Po pomyślnie przeprowadzonej instalacji prosumenci zgłaszają swoje mikroinstalacje do OSD odpowiedniego ze względu na lokalizację instalacji. Szczegółowy opis jak znaleźć swojego operatora zamieszczamy w artykule Co zrobić, by móc korzystać z energii elektrycznej?”. W przypadku, gdy odnawialne źródło energii elektrycznej ma moc zainstalowaną do 40 kW i nie jest ona większa niż moc przyłączeniowa dla obiektu, podłączenie jest realizowane w tzw. trybie Zgłoszenia. W przeciwnym razie, należy złożyć wniosek o określenie warunków przyłączenia mikroinstalacji do sieci elektroenergetycznej, który jest procedowany w sposób analogiczny do zwykłego wniosku o przyłączenie (patrz artykuł Co zrobić, by móc korzystać z energii elektrycznej?).

W trybie Zgłoszenia, prosument informuje operatora o zakończeniu przygotowania mikroinstalacji na co najmniej 30 dni przed jego planowanym uruchomieniem. Formularz zgłoszeniowy, który można pobrać ze strony odpowiedniego OSD, zawiera: dane odbiorcy, obiektu, w którym zainstalowano mikroinstalację oraz samego mikroźródła. Po przygotowaniu wskazanego miejsca przez prosumenta, operator instaluje układ pomiarowo-rozliczeniowy, który umożliwi rozliczenia pomiędzy prosumentem i tzw. sprzedawcą zobowiązanym, co może pozwolić na generowanie oszczędności i przychodów z produkcji energii.

Warto podkreślić, że przyjęte rozwiązania prawne rozdzielają funkcje przyłączenia odbiorcy do sieci i odbioru energii elektrycznej wyprodukowanej przez prosumentów. Za przyłącze odpowiada operator systemu dystrybucyjnego zapewniający „transport” energii do klientów, podczas gdy zadanie odbioru energii przypada sprzedawcy zobowiązanemu, czyli jednej z pięciu największych spółek sprzedaży energii z grup Enea, Energa, PGE, RWE i TAURON.

Ostatnim etapem przyłączania mikroinstalacji do sieci jest zawarcie umowy dotyczącej dystrybucji i sprzedaży energii elektrycznej. Dzięki temu, w przypadku kiedy prosument wyprodukuje więcej energii niż pobierze z sieci w danym okresie rozliczeniowym, to on wystawi sprzedawcy rachunek w cenie, która od 1 stycznia 2016 r. będzie ceną gwarantowaną. Obecnie sprzedawcy energii mogą oferować podpisanie zarówno jednej umowy kompleksowo regulującej dystrybucję i sprzedaż energii, jak również dwóch oddzielnych dokumentów. Posiadanie obowiązującej umowy sprzedaży jest warunkiem koniecznym dla sprzedaży energii do sieci.

Jednocześnie, każdy prosument korzystający z taryf gwarantowanych ma obowiązek informowania swojego operatora m.in. o ilości wytworzonej energii elektrycznej, ilości energii sprzedanej sprzedawcy zobowiązanemu, zmianie rodzaju mikroinstalacji i zainstalowanej mocy, czy zawieszeniu i zakończeniu produkcji energii. Szczegółowe terminy określa Ustawa o odnawialnych źródłach energii.

 


 

Współpraca dająca bezpieczeństwo samorządom

 

O ciągłość dostaw energii powinny dbać nie tylko przedsiębiorstwa energetyczne, ale także lokalne samorządy. W końcu na przerwach w dostawach energii cierpią zarówno lokalne firmy, jak i mieszkańcy – podkreśla Jacek Krywult, prezydent Bielska-Białej. Najważniejszą kwestią w tym przypadku jest długofalowe i perspektywiczne myślenie o bezpieczeństwie dostaw energii, przede wszystkim w kontekście technicznego starzenia się źródeł i infrastruktury przesyłowej.

 

Bezpieczeństwo energetyczne stało się w ostatnich tygodniach jednym z najszerzej komentowanych i dyskutowanych tematów. Czy samorządowcy mogą podejmować działania na rzecz zapewnienia tego rodzaju bezpieczeństwo swoim mieszkańcom i przedsiębiorstwom działającym na ich terenie?

Jacek Krywult, prezydent Bielska-Białej: Bezpieczeństwo energetyczne to w dzisiejszych czasach sprawa absolutnie priorytetowa. Dlatego o ciągłość dostaw energii powinny dbać nie tylko przedsiębiorstwa energetyczne, ale także lokalne samorządy. W końcu na przerwach w dostawach energii cierpią zarówno lokalne firmy, jak i mieszkańcy. Wydaje się więc, że najważniejszą kwestią w tym przypadku jest długofalowe i perspektywiczne myślenie o bezpieczeństwie dostaw energii. Przede wszystkim w kontekście technicznego starzenia się źródeł i infrastruktury przesyłowej. Tu właśnie widzę rolę samorządów.

 

Na czym mogłaby ona właściwie polegać? Jakie konkretne inicjatywy powinni realizować samorządowcy, by lokalne społeczności mogły czuć się bezpiecznie?

Jacek Krywult, prezydent Bielska-Białej: Jako przedstawiciel jednej z 2 478 gmin w Polsce, chciałbym podkreślić, że musimy współpracować z sektorem energetycznym przy tworzeniu aktów zagospodarowania przestrzennego, studiów i planów miejscowych, a także współuczestniczyć w realizacji inwestycji liniowych w ramach ustaw specjalnych w charakterze swoistego pośrednika pomiędzy mieszkańcami a inwestorami. Musimy tłumaczyć lokalnej społeczności potrzebę takich przedsięwzięć, a dodatkowo – gdy zachodzi taka potrzeba – służyć obydwu stronom wsparciem przy negocjacjach dotyczących odszkodowań za zajmowane na potrzeby inwestycji nieruchomości. Przykładem dobrej, długofalowej współpracy w tym zakresie może być Bielsko-Biała. W efekcie rozpoczętych w 2004 roku rozmów i negocjacji, spółka Tauron wybudowała u nas bardzo nowoczesny, ekologiczny obiekt, który zapewnia dostawy ciepła, ale również energii elektrycznej mieszkańcom miasta na najbliższe 40 lat. Należy pamiętać, że starej elektrociepłowni groziła likwidacja ze względu na niespełnianie współczesnych norm środowiskowych.

 

Przeprowadzenie inwestycji o znacznej skali jest związane z potrzebą osiągnięcia porozumienia obejmującego lokalne społeczności. Czy jest to możliwe w każdej sytuacji?

Jacek Krywult, prezydent Bielska-Białej: Odpowiem przedstawiając konkretny, praktyczny przykład z naszej gminy, gdzie od lat prowadzimy szeroko zakrojoną akcję współpracy z lokalną społecznością, głównie poprzez programy edukacyjne i promocyjne. Działając m.in. w oparciu o projekty europejskie, Stowarzyszenia ,,Energy Cities’’, jak i krajowego Stowarzyszenia Polskiej Sieci „Energie Cites”, uczymy lokalną społeczność, jak rozumieć efektywność energetyczną bezpośrednio powiązaną z kosztami energii i ochroną środowiska. Te działania przyniosły nam zwycięstwo w europejskim konkursie na najlepszy projekt lokalny, organizowanym przez Europejski Instytut Administracji Publicznej z Maastricht. Nasz projekt „Bielsko-Biała chroni klimat” otrzymał w tym konkursie główną nagrodę, pozostawiając w pobitym polu programy takich potentatów jak: Londyn, Lizbona, Barcelona czy Wiedeń. Organizatorzy docenili to, że projektem objęto kilkadziesiąt tysięcy osób i że nasze działania prowadzone są konsekwentnie od kilkunastu lat. Stąd mieszkańcy Bielska-Białej rozumieją konieczność rozwoju i modernizacji infrastruktury energetycznej, która jest fundamentem każdego porozumienia.

 

Realizacja sieciowych inwestycji infrastrukturalnych jest związana z prowadzeniem działań o znacznej skali. Czy, w Pana opinii, możliwe jest poprawienie istniejących już systemów wsparcia takich inwestycji, tak by lokalne społeczności mogły szybciej w pełni cieszyć się z korzyści z nich wynikających?

Jacek Krywult, prezydent Bielska-Białej: Chciałbym podkreślić, że unijne dofinansowanie powinno również w większym zakresie dotyczyć inwestycji elektroenergetycznych, szczególnie w zakresie rozwiązań innowacyjnych i działań ukierunkowanych na ograniczenie emisji zanieczyszczeń powietrza, wynikających z korzystania z energii. Zaostrzające się normy emisyjne, perspektywa wprowadzania „inteligentnych sieci”, jak i coraz liczniejsze podłączenia do sieci rozproszonych odnawialnych źródeł energii stają się rewolucyjnym wyzwaniem dla elektroenergetyki. To wyzwanie może być trudnym do udźwignięcia obciążeniem bez udziału środków pomocowych. Jest to w głównej mierze kłopot sektora energetycznego, ale samorządy powinny pełnić w tej kwestii rolę wspierającą. W końcu na modernizacji systemu elektroenergetycznego korzystają mieszkańcy gmin, uzyskując czystsze i zdrowsze powietrze, przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa energetycznego i rozsądnych cen energii. Jeśli chodzi o bielski samorząd, to w ramach Regionalnych Inwestycji Terytorialnych Subregionu Południowego Województwa Śląskiego, którego jesteśmy liderem, zamierzamy spore środki przeznaczyć na produkcję i dystrybucję energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych, na działania zmierzające do poprawy efektywności energetycznej oraz na inwestycje w niskoemisyjny transport miejski.

 

Czy działając na rzecz bezpieczeństwa swoich mieszkańców i przedsiębiorstw działających na ich terenie, samorządy powinny współpracować także z innymi partnerami? Jakie korzyści mogą być z tym związane?

Jacek Krywult, prezydent Bielska-Białej: Bezpieczeństwo energetyczne i – co się z tym wiąże – także ekonomiczne społeczności lokalnych jest obecnie pochodną polityki regionalnej, krajowej i europejskiej. Możliwość przesyłu energii, optymalnego wykorzystania źródeł lokalnych, zwłaszcza odnawialnych, musi być kontrolowana i nadzorowana w znacznie szerszym zakresie niż do tej pory. Powinno jednak być to organizowane na wyższym szczeblu niż lokalny, z odpowiednim równoważeniem interesów odbiorców i producentów. Stąd nowa i ważna rola takich organizacji jak PTPiREE. To one mogą i powinny tworzyć platformę współpracy w tym zakresie. Jednym z ważnych obszarów współpracy samorządu i energetyki, które będą sprzyjać racjonalnemu wykorzystywaniu infrastruktury energetycznej, jest zagadnienie dostępu mieszkańców i instytucji do bieżącej informacji o własnej konsumpcji energii. Te sprawy powinny zostać jak najszybciej uregulowane, zważywszy na postęp techniczny w zakresie informatyzacji sieci elektroenergetycznych, tak by każdy odbiorca miał możliwość nieograniczonego dostępu do danych dotyczących jego własnego zużycia energii.